شهر باستانی گور و دیدنیهای آن( منارمیلو، تخت نشین، رصد خانه گور، نقش رنگی چهار شاهزاده ساسانی)

شهر گور به شکل دایره بنا شده است. این شهر یکی از شگفت انگیز‌ترین محوطه‌های باستانی ایران می‌باشدکه در نزدیکی شهر کنونی فیروزآباد قرار دارد.  سابقه تاريخي اين شهر به زمان هخامنشيان باز مي گردد. اسكندر مقدوني كه از مقاومت مردم اين شهر به ستوه آمده بود دستور داد با بستن سد شهر را به زير آب ببرند.

اردشير بابكان فرزند بابك نوه ساسان موبد معبد آناهيتا پس از پيروزي براردوان پنجم سلسله ساسانيان را بنيانگذاري كرد و شهر گور را مقرحكومت خويش قرار داد. اين شهر به نامهاي اردشير خوره، به اردشير،اردشير خره،شهر گور،شهر جور خوانده مي شود. بازسازي شهر به دوره اشكانيان بر مي گردد چرا كه ساختن شهر دايره اي شكل مختص پارتيان بوده است. اردشير پس از پيروزي بر اردوان اين شهر رااحيا مي نمايد.

در زمان ساسانيان شهر گور به دليل داشتن بزرگترين كتابخانه مشرق زمين و وجود كتب گرانبها و كمياب به دارالعلم مشهور بود. شهر گور در اين زمان عظمت خاص و به اندازه شهر استخر وسعت داشته و چهار دروازه داشته است. شهر گور در آن زمان بدليل واقع شدن در مسير تجارت كشورهاي چين، هندوستان ، روم و بندر سيراف از رونق اقتصادي و بازرگاني خاصي برخوردار بوده است. بعد از تصرف شهر گور توسط مسلمين در زمان خليفه دوم به فرماندهي (يداله بن عامر) نام جور به آن نهادند و به علت اهميت از طريق خلفاي راشدين داراي فرماندار منتصب بوده است.

به گفته مورخين غربي در زمان امپراطوري بيزانس نقشه معماري 400 شهر اروپا از آن برگرفته شده است.

قطر شهر گور 2 كيلومتر و دورتادور آن حصاري خشتي با خندقي به عرض 50 متر محصور كرده است. چهار دروازه به نامهاي دروازه هرمز در شمال، دروازه اردشير در جنوب، دروازه مهر(ميترا) درشرق، دروازه بهرام در غرب، ورودي هاي اين شهر را تشكيل مي دهند. در بخش مركزي شهر به شعاع 450 متركه به وسيله حصاري از ساير بخش هاي شهر مجزا مي شده بناهاي حكومتي ومحل اقامت درباريان بوده است.

منار میلو :

ستونی است چهارگوش از جنس سنگ خارا و ملاط گچ که درست در کانون هندسی دایره شهر قرار دارد. امروزه بلندی آن ۳۳ متر و هر ضلع قاعده آن ۱۱ متر است. بر سر آن آتشکده‌ایبوده و از کوه مجاور آبراهی به شهر کشیده بودند که آب را مانند فواره تا بالای منار می‌رسانید. به گمان دیتریش هوف این بنا بقایای یک برج پله‌دار است که در زمان آبادانی حدود ۷۸ متر ارتفاع داشته و شاید تجسم قدرت و اقتدار شاه بوده است.

تخت نشین :

بنای دیگری است در یکصد متری جنوب شرقی منار که اکنون جز شالوده‌ای از آن بر جا نمانده است. معمولا کاربری آن را نیایشگاه یا کاخ فرض می‌کنند. در دی‌ماه ۱۳۸۴ باستان‌شناسان در بخش شرقی تخت نشین توانستند دروازه ای سنگی به سبک معماری پارسه همراه با سنگفرش بنا را کشف کنند.

رصد خانه شهر گور :

رصدخانه شهر گور یکی از قدیمی‌ترین رصدخانه‌های کهن تاریخ ایران است.این رصدخانه در کنار نقوش رنگی شاهزادگان ساسانی در شهر گور (فیروزآباد) قرار داشت. این رصدخانه شاهکاری از دانش ایران در آن عصر محسوب می‌شود.برج ستاره‌شناسی پیدا شده در شهر گور، از خشت و گل و کاملا تندرست است و قطری نزدیک ۶۵/۵ متر دارد که روی آن، ۱۲ نشانه از علامت‌های بکار گرفته شده در اندازه‌گیری‌های رصدی و سکوهایی نموداری، وجود دارد. احتمال می‌رود که سازه دایره‌ای‌شکل شهر گور برای نصب دستگاه‌های سینوسی به‌کار می‌رفته و بلندی دیواره‌های آن که بدون سقف بنا شده، نزدیک ۶۵ سانتی‌متر بوده‌است.

نقش رنگی چهار شاهزاده:

نقش چهار شاهزاده ساساني، دو زن و يک مردن جوان را به همراه يک نوجوان نشان مي دهد که با لباس هاي اشرافي در کنار يکديگر ايستاده اند. رنگ هاي به کار رفته در اين نقاشي بيشتر سبز و قرمز اخرايي است و سبک نقاشي نشانگر تاثير هنر اوايل دوره ساساني از سبک هنري اشکاني است.

کشف نقش چهارشاهزاده ساسانی روی بقایای کاخی از دوره اردشیر بابکان به همراه کف منقوش رنگی از این دوره بخشی از شگفتی های شهر گور است که با گذشت بیش از ۲۰۰۰ سال همچنان رنگ های به کار رفته در آن تندرست مانده است.