بندر اَنزَلی یکی از مهمترین شهرهای گردش پذیر (توریستی)، از مراکز مهم اقتصادی و یکی از قطب های ورزشی در ایران است و بخش مرکزی شهرستان انزلی محسوب می شود. این شهر دارای اولین و بزرگترین بندر ایران در سواحل جنوبی دریای خزر (کاسپین) است و در استان گیلان واقع شده است. شهر انزلی پس از مرکز استان (رشت)، دومین شهر پر جمعیت استان گیلان بوده و یکی از متراکم ترین شهرهای ایران از لحاظ تراکم جمعیت محسوب می شود. از این شهر با نام انزلی بارها در تاریخ یاد شده است و طی قرون متمادی راه مهم ارتباط اقتصادی، تمدن مشرق و مغرب محسوب می شده ‌است.
انزلی از شهرهای باستانی ایران کهن می باشد. مردم انزلی از تیره کادوسیان، بر اثر روابط خوب با پارسیان و همکاری ایشان با کورش هخامنشی در لشکر کشی های وی نام محل خود را از روی سرزمین (انزان)، (انشان پارس) انتخاب کرده و یونانی ها نیز به آن (انزلوی) می گفتند. این واژه به زبان پهلوی (انزلگ) و به عربی (انزلج) شده است. خلیج انزلی محلی امن برای پهلو گرفتن کشتی های بزرگ تجاری و ماهی گیری بوده است.
این شهر بعنوان پر باران ترین شهر ایران همواره و از گذشته به شهر باران شناخته شده بود. شهر انزلی دارای آب و هوای معتدل مرطوب است و میزان بارندگی آن بسیار بالاست به طوریکه سالانه متوسط ۱۸۹۲ میلی متر بارندگی در این شهر گزارش می شود، میزان رطوبت نسبی در این منطقه در سال بین ۷۱ تا ۹۷ درصد در نوسان است. شهر انزلی در غرب استان گیلان قرار داشته و به واسطه سواحل خزر و تالاب بین‌المللی بندر انزلی از چند جزیره و شبه جزیره تشکیل شده است که به واسطه پل به هم مرتبط هستند. نام انزلی به پیشینه تاریخی اش در بیشتر شهرهای اروپایی شناخته شده است و به لحاظ وجود گمرک و ارتباط تجاری از زمان های دور نزد تجار ایرانی و خارجی به دروازه اروپا شهرت یافته بود و اهالی این شهر به واسطه بندری بودن، بسیار زودتر از سایر نقاط ایران با دستاوردهای غرب آشنا شدند.
بندر انزلی در طول جغرافیایی ۴۹ درجه و ۲۸ دقیقه و عرض جغرافیایی ۳۷ درجه و ۲۸ دقیقه واقع شده ‌است و ارتفاع آن از سطح دریا منهای ۲۶ متر می ‌باشد. بندرانزلی از شمال به دریای خزر از جنوب به شهرستان صومعه سرا از شرق به شهرستان رشت و از غرب به شهرستان رضوانشهر متصل می‌ باشد. شهرستان بندرانزلی در ناحیه‌ای کاملاً جلگه‌ای به صورت طولی و در ساحل دریای خزر واقع شده و دارای آب و هوای معتدل مرطوب می‌ باشد. بخشی از محیط زیست طبیعی این شهرستان را دریا (۴۰ کیلومتر نوار ساحلی) و بخش مهم دیگر را اکوسیستم ارزشمند تالاب انزلی تشکیل می ‌دهد.

انزلی در تاریخ :
بندرانزلی از اوایل صفویه (زمانیکه قزوین پایتخت بوده است) مورد توجه انگلیسی ها قرار گرفته تا بعنوان سرپلی برای عبور ابریشم گیلان که مرکز آن در رشت بوده  به روسیه باشد. همین امر باعث شد که روس ها و حکومت مرکزی ایران نیز به موقعیت بندرانزلی پی ببرند. بندرانزلی، به علت موقعیت خاص جغرافیائی، بهترین پناهگاه و لنگرگاه برای کشتی های تجاری و نزدیکترین و امن ترین راه بین ایران و اروپا، ازطریق روسیه درمسیر تجارت و محلی برای تخلیه و بارگیری کالای تجارتی و عبور مسافرین گردید . چنانکه در زمان نادرشاه ، انزلی پایگاهی جهت بارگیری برنج و سایر مایحتاج قشون نادری که در قفقاز می جنگیدند بوده است. در عهد قاجاریه، تردد کشتی های بادبانی و بخاری به منظور حمل و نقل کالا خصوصاً حمل نفت که سابقه ای 200 ساله دارد به اوج خود رسید  و بندرانزلی به عنوان یکی از مهمترین بنادر سواحل جنوبی دریای خزر درآمد  و پس از تحویل تأسیسات بندری  وسیله شوروی ها  در سال 1306 خورشیدی ، دولت ایران به تجهیز این بندر اقدام و امروزه یکی از بنادر مجهز و مهم ایران محسوب می گردد و از طریق آبراه های شوروی  سابق به اروپا ارتباط کشتیرانی دارد.

سوغات بندر انزلی :
انواع ماهیان خزری عمده ترین سوغات خوراکی این شهرستان است ولی انواع سبزیجات محلی، زیتون، سیر و ترشیجات محلی نیز برای عرضه به مسافران وجود دارد. بندر انزلی مرکز تولید بسیاری از صنایع دستی چوبین و همچنین صنایع مروار بافی است. بازار ماهی و بازار محلی شنبه بازار فرصتی برای خرید سوغات و یا تهیه خوراکی‌های محلی برای ایام اقامت در این شهر ساحلی است.از شیرینی ها می توان به حلوا عسلی، کاکا، نباتی و… اشاره کرد.

مذهب مردم انزلی :
امروزه اکثریت اهالی بندر انزلی را مسلمانان شیعه تشکیل می دهند و با توجه به آنکه بخشی از اهالی انزلی را هموطنان ارامنه تشکیل می دهند، مسیحیت نیز بخشی از جامعه دینی این شهر را به خود اختصاص داده است. ارامنه و مسلمانان از دیرباز در این شهر ساحلی زندگی مسالمت آمیزی بر مبنای همکاری، همیاری و احترام متقابل داشته اند.
منطقه آزاد بندرانزلی :
بنا به تعاریف بین‌المللی منطقه آزاد محدوده حراست شده بندری و غیر بندری است که از شمول برخی از مقررات جاری کشور متبوع خارج بوده و با بهره گیری از مزایایی نظیر معافیت‌های مالیاتی، بخشودگی سود و عوارض گمرکی، عدم وجود تشریفات زاید ارزی، اداری و مقررات دست و پاگیر و همچنین سهولت و تسریع در فرایندهای صادرات و واردات با جذب سرمایه گذاری خارجی و انتقال فناوری به توسعه سرزمین اصلی کمک می‌ نماید. در بین مناطق آزاد کشور، منطقه آزاد انزلی نیز علاوه برداشتن مزیت های قانونی مانند معافیت های مالیاتی، گمرکی و ارزش افزوده و عدم نیاز به صدور روادید جهت ورود و خروج اتباع خارجی و… از مزیت های دیگری نظیر قرار گرفتن در مسیر کریدور شمال – جنوب، قرار گرفتن در مسیر راه آهن در حال ساخت قزوین – رشت – انزلی، همجواری با بنادر شمالی دریای خزر و وجود بازارهای مناسب و پرجمعیت کشور های CIS، قفقاز و آسیای میانه و … برخوردار بوده که این موارد فرصت ها و جذابیت های بسیار مناسبی را برای انجام سرمایه گذاری در آن به وجود آورده است
حدود انزلی :
از شمال به دریای خزر ، از جنوب به تالاب انزلی ، از مشرق به خمام و رشت ، از مغرب به منطقه طوالش  مسافت تا خمام 25 و تا رشت 41 و تا تهران 360 کیلو متر ، تا رضوانشهر 22 ، تا هشتپر 72  و تا آستارا 144 کیلومتر میباشد.

زبـان و  قومیت انزلی :
انزلی با اینکه یک شهر مهاجرنشین است. در گذشته بیشتر اهالی آن را مردم گیل تشکیل می دادند، ولی حال بافت جمعیت شهر به هم خورده و نیمی از اهالی را آذرزبان و اهالی سایر شهرهای گیلان خصوصا فومنات تسکیل  می دهند.

غذای محلی انزلی :
در گذشته تنها خوراک مردم انزلی، برنج بوده است، ناهار و شام و حتی صبحانه. معروف است  اگر خانه ای ناهار آبگوشت  داشت  و پدر خانواده  از نانوائی، نان خریداری می کرد  ناچار آن را مخفیانه به منزل می رسانید که مبادا ببینند و بگویند فلانی وضعش خراب است به ناچار نان می خورد. ولی امروزه اکثریت اهالی فقط  ناهار برنج می خورند و اکثراً در شهر به جای کته پلو، پلو را آبکش  می نمایند  و شب ها نیز نان صرف می کنند.

جاذبه های گردشگری اردبیل

جاذبه های گردشگری اردبیل

سابقاً قبل از ظهر  و نزدیک عصر خصوصاً در روستاها دورهم می نشستند  پلوی سرد «سرد پلا» را با مغز گردو، پیاز، سیر  و اشپل ماهی  شور می خوردند  و در سر سفره  هر خانوار در تمام فصول ماهی وجود داشت «ماهی شور – ماهی دودی» و در فصل پائیز  و زمستان  هم ماهی سرخ کرده – ماهی فی ویچ، ماهی تنوری و انواع ماهی با پخت های مختلف، افسوس که این برنامه غذائی به فراموشی سپرده شد و بسیاری از خانواده ها دستشان از ماهی کوتاه است. معروفترین ماهی های بندرانزلی  «ماهی سفید، سوف، کپور، کنال، اردک ماهی، کولی، کولمه» و لذیذترین آنها ماهی سفید و کباب ماهی اوزون برون می باشد. از خورشت های محلی که معروف است :  باقلی قاتق، فسنجان، ترشه تره میرزا قاسمی، سبزی قورمه، آلو مسما، قیمه، مرغ ترش، سیر قلیه و …
از چاشنی های معروف : سیر ترشی، هفت بیجار، بادمجان ترشی، شلغم، ترشی، خیارشور که معمولاً در خانه ها نیز می گذارند.

جاذبه های گردشگری بندرانزلی، جاذبه های طبیعی بندرانزلی، اماکن تاریخی بندرانزلی، دیدنی های بندرانزلی

ـ پناهگاه حیات وحش سرخانکل

ـ تالاب انزلی – مرداب انزلی

ـ بازارهای بندر انزلی

ـ موج شکن های بندر انزلی

ـ بوستان بلوار ساحلی بندر انزلی

ـ کشتی مسافری ـ تفریحی میرزا کوچک‌ خان

ـ شهرک دهکده ساحلی بندر انزلی

ـ کاخ موزه نظامی میان پشته