مدرسه عمادیه گرگان؛ حوزه ای با بیش از 500 سال قدمت

مدرسه عمادیه در گرگان و در ضلع شرقی مرکز محله درب نو در بافت قدیم واقع شده است. محله درب نو از شرق به بازار نعلبندان و از غرب به محله، میدان وخیابان شهید رجایی و از جنوب به خیابان امام خمینی گرگان مرتبط است، این اثر در تاریخ ۱۹ مهر ۱۳۷۸ با شمارهٔ ثبت ۲۴۶۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

 مدرسه عمادیه  با 1550متر زمین به همراه آب انبار، گورستان، حمام، دکانهای متعدد، مسجد گلشن، مجموعه چند تکیه، بافت و عناصرعمده محله دربنو و نیز بخشی از بافت بازار کهنه استراباد را تشکیل می‌دادند. در مورد زمان ساخت این مدرسه اطلاع دقیقی در دسترس نیست ولی اصل بنا در اواخر دوره تیموری و بویژه اوایل دوره صفویه ساخته شده است.

مدرسه عمادیه دارای چهار ایوان در چهار سوی شرق، غرب، شمال و جنوب می‌باشد. هر چهارتای این ایوانها بر فراز خود طبقه دوم دارند که از داخل حیاط مدرسه دارای پیشخوان تخته ای با نرده های خراملی شده ی زیبا هستند که چشم انداز بر طبیعت مصنوعی و دست ساز حیاط ( درختان، باغچه، حوض اب و … ) دارند.

مدرسه علمیه عمادیه با پلانی مستطیل شکل و به صورت چهار ایوانی و به فرم حیاط مرکزی است که همه عناصر آن به صورت قرنیه و با فرم و ریتم منظم و یکسانی کنار هر قرار گرفته اند. ورودی بنا در جناح غربی و در شرق و مرکز محله درب نو، در بافت قدیم گرگان قرار دارد. این ورودی مسقف و پوشیده از تیرهای ضخیم چوبی افقی است.

قبل از درب ورودی دو سکو وجود دارد که به جهت استراحت و نشستن ایجاد شده است. بعد از درب اصلی مدرسه به اولین چیزی که بر می خوریم ایوان زیبای شرقی مدرسه است که درست مقابل ایوان غربی قرار گرفته است. جرزهای ورودی از داخل مدرسه دارای طاق نماهایی است که نسبت به سطح زمین تقریبا نیم متر بالاتر اجرا شده است.

این بنا دارای حیاط مستطیل شکل مرکزی است و در جناح جنوب و شمال و شمال غربی نیز حیاط هایی خلوت قرار دارند، بنای یادشده کرسی چینی و بند کشی شده و جرزهای مدرسه آجری با ملات گل و آهک است و در بعضی نقاط جرز خشت خام نیز دیده می شود.

چهار ایوان مدرسه در دو طبقه و حجره ها در یک طبقه ساخته شده اند. حجره ها با ریتم منظم و با فرم یکسان و زیبایی گرداگرد محیط داخلی بنا ساخته شده و ایوان ها باعث متمایز ساختن این حجره های مشابه از یکدیگر می شوند.