برج رسکت مربوط به سدهٔ ۵ ه‍.ق است در 40 کیلومتری جنوب غرب شهر ساری در بخش دودانگه ساری، روستای رسکت واقع شده است. مسیر دسترسی به آن از ساری آغاز و پس از عبور از دو راهی کیاسر و سد سلیمان تنگه به جانب غرب منحرف می‌ شود که بیشتر قسمت‌ های آن آسفالته می‌ باشد.

این اثر در تاریخ ۹ مرداد ۱۳۱۲ با شمارهٔ ثبت ۱۹۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. در سال ۲۳۱ خورشیدی برابر با ۲۳۷ قمری شهاب سنگی در این منطقه سقوط کرد که به نام «شهاب سنگ اسپهبد شروین» خوانده‌ شد.

برخی پژوهشگران برج رسکت را یادمانی چند منظوره در نزدیکی محل سقوط این شهاب سنگ می‌دانند. برج رسكت که در شيب تند كوهي سنگي بنا شده در سال 413 هجری قمری ساخته شد مدفن یکی از شهریاران آل باوند است 18 متر ارتفاع دارد محیط ان در پایین 14.76 متر است. حد فاصل‌ قسمت‌ فوقاني‌ بدنه‌ و آغاز گنبد برج‌ با مقرنس‌ كاري‌ تزئين‌ شده‌ است‌ و دو كتيبه ‌آجري‌ نيز به‌ خط‌ پهلوی ساسانی و خط‌ كوفي‌ در روي‌ آن‌ به‌ چشم‌ مي‌خورد.

برج رسکت مدوّر است با سقفی مخروطی كه قطر قسمت داخل آن 57/4 متر است. لبۀ برج با ردیف مضاعفی از مقرنس های آجری مزیّن به نقوش گچبری آذین شده است. در پایین این مقرنس ها كتیبه ای با شكوه بخطّ كوفی به كمك گچبری نقش شده است. دوسوم این كتیبه از میـان رفته است. حروف كتیبه برنگ سفید بر زمینه ای به رنگ آبی جلوه گری می كند.

مفاد كتیبه چنین است : «بسم الله الرحمن الرحیم.. قل هو اللّه احد اللّه الصمد لم یلد ولم یولد ولم یكن له كفواً احد. (سورۀ112) بسم اللّه الرحمن الرحیم كلّ نفسِ ذائقه الموت …(سوره 21 ،آیۀ 36 ‍[ كذا فی اصل]. بالای درِ كتیبۀ دیگری كه آن هم از گچ ساخته شده و بسیار آسیب دیده به چشم می خورد. این كتیبه شامل چهار سطر است كه سه سطر اول و نصف از سطر چهارم بخطّ كوفی ریحان مشابه خط كتیبۀ فوقانی است و نیم دیگر از سطر چهارم بخط پهلوی است.

متنی كه بخط كوفی نوشته شده توسط خطی عمودی به دو بخش تقسیم شده كه یكی آیات قرآنی و دیگری مطالب تاریخی است. خط عمودی دیگری نوشته های كوفی را از متن پهلوی جدا ساخته است. مفاد اولین بخش از كتیبه كه بخط كوفی احتمالا چنین است : لا اله إلاّ اللّه مخلصاً محمّد رسول اللّه صادقا این جملات نشانه ایمان به اسلام است كه به آن كلمات مخلصا و صادقا اضافه شده است. گرچه این دو كلمه در نوشته ها كاملا غیر معمول است ولی هنوز در ایران به هنگام بیان شفـاهی شهادتین به منظور تحكیم و تایید بیشتر به كار می رود. معنای كلمه اول « با خلوص قلب » و معنای كلمه دوم «با صداقت قلبی» است. مفـاد بخش تـاریخی با این كلمات آغـاز می شود :

هـذه الـقبّه …  و بجز این چنـد كلمه چیزی بر جـای نمـانـده كه بتوان خوانـد. به ما گفتند كه كلمـات بعـدی لهـرمـزد یـار … اسـت، ولی قابل قبول نیست كه نام كسی كه این برج برای مزار او ساخته شده بدون ذكر القاب و عناوین و بلافاصله پس از كلمه قبل آورده شود. علاوه بر این اشكالات دیگری نیز وجود دارد.

در خصوص تاریخ احداث بنا، به نظر می رسد كه در انتهای متن كوفی آخر این حروف كلمه مائه به معنای صدها خوانده می شود ولی چیز دیگری از تاریخ باقی نمانده. با این همه اگر در مورد نام ماه كه خیلی صدمه دیده ولی ظاهرا شوال خوانده می شود یقین حاصل كنیم با توجه به فاصله كمی كه میان كلمه شوال و مائه باقی می ماند می توان گفت كه تاریخ سال دقیقا اربعمائه (400) است. در واقع از نظر شكل معماری بنا، این تاریخ نمی تواند 300 یا 500 باشد.

پیشنهاد ویژه

علاوه بر دیدن برج رسکت که بنای تاریخی است و برای علاقمندان به تاریخ ایران و آثار تاریخی می تواند جذاب باشد در طول مسیر یعنی از ساری تا برج رسکت شما شاهد مناظر زیبایی خواهید بود همچنین می توانید به جاذبه های توریستی دیگر مثل سد سلیمان تنگه (سد ساری یا رجایی) نیز سری بزنید. که آدرس این سد را نیر می توانید در این سایت بیابید.