گرمابه پهنه یکی از بناهای تاریخی سمنان است که ۵۶۷ سال از تاریخ بنای اولیه آن می گذرد. محمد حسن خان صنیع الدوله از مورخان دوره قاجاریه از این حمام دیدن نموده و متن کتیبه سردر حمام را در کتاب مطلع الشمس آورده است. به استناد این کتیبه، حمام پهنه در ماه شوال ساله ۸۵۶ ه.ق در عهد سلطنت میرازا ابوالقاسم بابرخان، پادشاه دوره تیموریان و به دستور وزیرش خواجه غیاث الدین محمد بن خواجه تاج الدین بهرام سمنانی ساخته شده است. حمام پهنه در سال ۱۳۵۵ طی شماره ۱۰۲۲ در فهرست ثبت آثار ملی قرار گرفته است.

حمام پهنه به مساحت تقریبی ۱۰۰۰ متر مربع در شمال غربی تکیه پهنه ساخته شده و دو در ورودی آن برای ورود خانم ها پیش بینی گردیده است. در مردانه که دارای دو صفه می باشد از سه طرف دارای کاشیکاری است در بالای در نیز کتیبه ای از کاشی به رنگ سفید بر زمینه لاجوردی وجود دارد. بر سر در این ورودی علامت شیر و خورشید با کاشی های زرد رنگ در دو لچک و به صورت یک نیم دایره مشخص است. در دو طرف این در تصویر دو سرباز قاجار کاشیکاری شده است.

حمام پهنه در تاریخ ۱۳۷۳ بعد از یک سری مرمت و بازسازی تبدیل به موزه محلی باستان شناسی و مردم شناسی شد. در ابتدای ورودی موزه سمنان به یک هشتی می رسیم که در آن علاوه برفروش بلیط ، عرضه بروشور و نیز دیگر تولیدات فرهنگی وانتشاراتی صورت می پذیرد، در ادامه مسیر به یک فضای مربع شکل با ابعاد تقریبی هشت متر در هشت متر می رسیم که به وسیله طاق های ضربی موزون و عریضی مسقف شده است و درمیان دارای یک آبنمای زیبا به همراه کاشی کاری های متنوع است که از این قسمت در مواقعی که نمایگشاهی موقت در محل موزه دایر می باشد به عنوان فضای نمایشگاهی استفاده می شود.

در ادامه بعد از گذشتن از یک راهروی باریک و یک هشتی به صحن بزرگ گرمابه که سالن اصلی موزه است می رسیم، این قسمت خود دارای چند قسمت جدا می باشد؛ در یکی از غرفه های متصل به صحن اصلی شاخص ترین عنصرموزه ای موزه سمنان که اسکلت ۴۰۰۰ ساله بدست آمده از تپه حصار دامغان است، قرار دارد. این اسکلت به شکل کاملا دست نخورده از محل حفاری در تپه حصار به این مکان انتقال یافته است. در کنار آن لوازمی قرار دارد که در هنگام مرگ کنار متوفی قرارداده شده است. هدف اصلی از قرار دادن این اسکلت نشان دادن شیوه تدفین در هزاره دوم پیش از میلاد در بخش فلات مرکزی ایران می باشد. این اسکلت با ضمائم آن در یک محفظه مکعبی شیشه ای قرار گرفته است.

در ویترین دیگری در ادامه مسیر، اشیائی از جنس سفال خاکستری مربوط به هزاره دوم پیش از میلاد مربوط به تپه حصار قرار دارد. این اشیاء شامل کاسه، آبریز و ظروف آیینی دیگر می باشد. از دیگر آثار سفالین موجود در موزه، ظروف بدست آمده از منطقه خطیر کوه سمنان می باشد که مربوط به هزاره اول پیش از میلاد است. در ویترین های بعدی اشیای دوران اسلامی شامل ظرف لعابدار و دیگر ظروف مربوط به تپه های تاریخی استان سمنان دیده می شود. در بخش مردم شناسی موزه گرمابه پهنه که در انتهای موزه و در یک هشتی واقع شده است اشیای مختلف مردم شناسی از جمله ابزار و آلات موسیقی مثل ساز و دهل و کرنا و … دیده می شوند.

در غرفه بعدی زینت آلات سنتی زنان عشایر استان سمنان قرار دارد. در ویترین دیگر ابزار و وسایل اعتقادی و پیشگویی مثل رمل، مهره های شانس و … چیده شده است و در ویترین انتهایی ابزار آلات استعمال دخانیات مثل چپق، کیسه توتون و سوزن های تمیز کردن دسته چپق دیده می شود.

پیشنهاد ویژه

ساعت کار موزه سمنان در فصول بهار و تابستان از ۹ صبح الی ۱۳ و ۱۶ بعدازظهر الی ۱۹ و در فصول پاییز و زمستان از ۸ صبح الی ۱۲ و ۵/۱۵ الی ۵/۱۸ است